Annemie Bonneux
Ons Verhaal Symbolies

Annemie met haar grote wilpower en werkkracht, was de drijvende kracht in onze relatie. Het was zij die dingen in beweging zette, initia-tief tot verandering nam, zaken overhoop haalde. Tegenover die akti-viteit en die onrust, was ik de hoeder binnen de relatie, die ervoor zorgde dat de dingen in goede banen verliepen, die rust en stabiliteit in de situatie bracht en wanorde opruimde.

Zij was de aandrift die dynamiek bracht, maar die tegelijk drift kon worden als die niet beteugeld werd, of tot uitputting kon komen als die niet beheerd werd: de buffel moest bereden worden door de herder. Ik was de rustbrenger die ontspanning bracht, maar die tegelijk tot stil-stand en inertie kon komen als hij niet geaktiveerd werd, of in luiheid kon verzinken als hij niet aangepord werd: de hoeder moest door de buffel gevoerd worden.

Yang en yin, vrouw en man, aktief en passief, extrovert naar de bui-tenwereld en introvert naar de binnenwereld gericht, vormden we een sterk want komplementair verbond: een duo dat een eenheid werd vanuit zijn nood aan en zijn vervulling door zijn weder-helft. Maar wat ons bij elkaar bracht, was ook wat ons van elkaar afstootte. Zo kon de buffel erg nukkig zijn, en in plaats van te luisteren naar zijn hoeder, dan zijn eigen gang en zin gaan. En zo kon de herder nors zijn, zich niet meer geroepen voelen om steeds met de buffel bezig te moeten zijn, en wou hij gewoon met rust gelaten worden. Maar ze hadden elkaar nodig: elk afzonderlijk voelden ze zich maar half dan als ze samen waren. Hoe ver de buffel dus ook was verdwaald geraakt, steeds zocht hij op het einde van zijn escapades zijn hoeder terug op. En hoezeer de herder ook verbolgen was geraakt door het grillige gedrag van de buffel, hij kon het niet over zijn hart halen om zijn dierbare buffel zomaar aan zijn lot en aan de gevaren van zijn omgeving over te laten.

Dit verhaal heb ik in een andere variante op Annemies uitvaart voor-gelezen, namelijk als het verhaal van de wereldreizigster en de tuinman. Astrologies zijn er heel wat linken naar het buffel-verhaal. Zo was Annemie volgens de Westerse astrologie van geboorte-Teken (de geboorte-maand) een Stier (of buffel dus) ; en ben ik volgens de Chinese astrologie (het geboorte-jaar) een Os (of buffel dus).

De pagina's die hierna komen, zijn Tien gedichten over het hoe-den van de buffel van de (onbekende) oude Chinese meester Puming, die ik in een Nederlandse vertaling van Wilt Idema heb gevonden in het nummer 10 van Het Trage Vuur (april 2009).

Of die gedichten werden geschreven om de boeddhistiese leer aan-schouwelijk te maken naar aanleiding van een "simpel" en herkenbaar verhaal, of gewoon als "emanatie" van de boeddhistiese zienswijze op het leven zijn geschreven, laat ik in het midden. Uiteindelijk is dat ook niet zo belangrijk, gezien deze gedichten in de loop der tijden ook ande-re "wendingen" interpretaties en dus ook andere prenten hebben mee gekregen.

En interpretatie van latere datum, van de hand van de zenmeester Kukuan (12e eeuw) - en vertaald door Nico Tydeman als "Het temmen van de os" - zet het verhaal als een parabel voor de levensweg van de individuele mens: de hoeder en de buffel zijn twee aspekten van het mens-zijn. De "mens" wil zijn primitieve en "zondige" staat, gesymboli-seerd door de buffel, "temmen", maar in de loop van het verhaal lijkt dit antagonisme op een misverstand of illusie te berusten, want bei-den zijn slechts "identiteiten" of vormen van de eeuwige boeddha-na-tuur, gesymboliseerd door de Maan.

Zelf prefereer ik echter devolgende interpretatie: de verhouding hoe-der-buffel is geen abstrakt-figuurlijk verhaal van de zoektocht naar zijn eigen wezen, maar een letterlijk verhaal over de stappen binnen de interaktie en de evolutie van een relatie. De twee-eenheid is dan een parabel voor de essentie van een relatie: elkaar vinden; een relatie aanknopen; met elkaar omgaan; en elkaar weer moeten loslaten aan het einde van zijn inkarnatie. Het typeert de rijkdom van goede verha-len, dat ze op verschillende bestaansniveau's kunnen begrepen wor-den.

De oude illustraties daarbij waren de courante wrijfprinten die met inkt op papier werden gewreven. Ik heb die een rijker cachet proberen te geven door ze in te kleuren met waterverf. Voor de keuze van de kleu-ren daarvoor, heb ik deze gebruikt die ik heb aangetroffen op twee schilderijtjes op steen (marmer nl), die Annemie ergens tijdens haar reizen had gekocht, in de haar zo typerende profeties, maar groten-deels onderbewust aanvoelen van de symboliese waarde ervan (zie foto hieronder).

Voor het verder verhaal in woord en beeld:

Klik Hier


Met dank aan Greet Vanhassel voor haar opzoekingswerk naar de versie van Kukuan.